‘De klant in zijn sociale context moet centraal staan’

We moeten van aanbodgerichte naar vraaggerichte zorg, vindt Jan Kremer, gynaecoloog en hoogleraar Patiëntgerichte Innovatie in het Radboud UMC. ‘De klant in zijn eigen sociale context zou centraal moeten staan.’

‘Mij vallen verschillende dingen op die ik zorgelijk vind. Eén daarvan is dat we op weg zijn naar de utopie dat we iedere ziekte kunnen genezen. We proberen alles te medicaliseren, maar dat kan volgens mij niet. Wel kun je veel verzachten met acceptatie en door sociale en andere problemen aan te pakken en te begeleiden.’

Dokter-patiëntrelatie
‘Ik zie dat er van patiënten niet meer wordt verwacht dat hij meedenkt en meebeslist. De relatie tussen dokter en patiënt is er een van wantrouwen. De dokter ziet de patiënt als consument die alleen maar blijft eisen. De patiënt vertrouwt de dokter niet, omdat de dokter vaak niet levert wat de patiënt denkt te willen. Ik denk echter dat we de patiënt vaker moeten zien als partner, iemand die zelf kan meedenken en beslissen: shared decision making. Dat zal uiteindelijk kosten besparen. Dit heb ik ook ervaren als gynaecoloog.’

Luikjes openen
‘In mijn eigen omgeving heb ik gemerkt dat je met de diagnose dementie gelijk een etiket krijgt opgeplakt. Dat opent aan de ene kant de weg naar zorg en begeleiding. Maar tegelijkertijd word je onderdeel van een groep en word je niet meer gezien als individu in een rijke context. Je bent vooral “die meneer of mevrouw met dementie”. Zeker bij ouderen kan die hele context juist enorm belangrijk zijn. Begin bijvoorbeeld over iemands vroegere beroep. Dat kan luikjes in de communicatie openen. Helaas wordt hier nog te weinig gebruik van gemaakt.’

Zorgjungle
‘Mantelzorgers van kwetsbare ouderen hebben vaak geen flauw idee waar ze moeten aankloppen voor welke hulp. Je komt in een ware zorgjungle terecht. De hele zorg is zo vanuit de aanbieder georganiseerd, dat de klant een spervuur aan mogelijkheden op zich af ziet komen waarin hij vervolgens verdwaalt. Eigenlijk zou de klant met zijn eigen sociale  context centraal moeten staan: “Ik wil dit en dat op die plek en zo’n tijdstip. Wie kan mij dit bieden?” Nu het aanbod zo versnipperd is, heb je iemand nodig die jou persoonlijk kan leiden door de zorgjungle. Een soort hypotheekadviseur, maar dan voor de zorg.’

Alleen nog mevrouw
‘Kijken wat kwetsbare mensen op individuele basis nodig hebben: daar ligt volgens mij de oplossing. Daar horen ook de bestrijding van eenzaamheid en andere sociale problemen bij. Ik herinner me mijn grootmoeder nog van toen ze op hoge leeftijd was. Haar kinderen woonden te ver weg om vaak op bezoek te komen. Ze vertelde dat niemand haar meer bij haar voornaam noemde. Want zij die dat deden, waren allemaal al overleden. Iedereen noemde haar alleen nog maar mevrouw. Zij raakte daardoor een belangrijk deel van haar context kwijt.’

1 Reactie op "'De klant in zijn sociale context moet centraal staan'"

  • comment-avatar
    Jan C Molenaar 11 december 2015 (19:02)

    Professor Kremer vindt het zorgelijk “dat we op weg zijn naar de utopie dat we iedere ziekte kunnen genezen”. Maar wat is mooier voor een dokter dan het realiseren van zijn droombeeld : alle ziekten genezen? Als een dokter hierheen niet op weg is, kun je dan nog wel enige innovatie verwachten?
    Maar de zieke wil zich ook graag veilig en verzorgd weten als de ziekte (nog) niet te genezen is. Hier helpt dan geen “shared decision making”. Hier moet de dokter zelf, niet een zorgmakelaar, adviseur of wie dan ook, alles in het werk stellen. Helaas blijkt dat een utopie te zijn.
    “Kijken wat kwetsbare mensen op individuele basis nodig hebben: daar ligt volgens mij de oplossing”, zegt de professor. Ik ben benieuwd hoe hij dat in de praktijk van het dagelijks bestaan van dementen en hun mantelzorgers concreet denkt te kunnen realiseren.

Plaats een reactie

Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd