Dementie en de dokter

Nadat Nico de diagnose dementie te horen had gekregen, richtte de geriater het woord tot zijn dochter. Zij kreeg tekst en uitleg over de ziekte. Nico zelf zat er wat bedremmeld naast. Alsof hij er van het ene op het andere moment niet meer toe deed. Ook zijn dochter vond het een vreemde gang van zaken. ‘Ik ben niet dement hoor’, zei ze wijzend naar haar vader, ‘hij is de patiënt’. ‘Dat weet ik’ antwoorde de arts, ‘en dat is precies de reden dat ik u de uitleg geef.’

Het pijnlijke verhaal van Nico is afkomstig uit het boek ‘Zolang ik er ben’ van journalist Erik Zwiers, waarin het alledaagse leven van zes mensen met dementie en hun naasten is opgetekend, maar het had zo uit de Verhalenbank afkomstig kunnen zijn. Slechts zelden zijn mensen met dementie en hun naasten tevreden over de medische begeleiding tijdens en na het diagnostisch proces. De psychologische testen worden ervaren als een schoolexamen waarvoor men nooit kan slagen. Inlevingsvermogen ontbreekt bij het meedelen van de boodschap. En begeleiding na de diagnose? Soms horen mensen niets meer van de medisch specialist, soms mogen ze nog een keer terugkomen om het diagnostisch proces dunnetjes over te doen en te kijken of de dementie erger is geworden. De meeste mensen vinden dat overigens verschrikkelijk.

Het blijft jammer, de geneeskunde heeft zich dementie toegeëigend, maar het lukt maar niet iets toe te voegen aan het leven van mensen. Natuurlijk, er zijn medicijnen op de markt die in enkele gevallen de dementie ietsjes kunnen remmen, maar soms bekruipt me het gevoel dat dergelijke pillen er meer zijn voor de arts dan voor de patiënt. Dat ze het ongemak wegnemen bij de dokter. Dat het artsen helpt zichzelf een houding te geven zoals een sigaret dat doet bij onzekere tieners.

Dat het ook anders kan proberen we nu te laten zien in Leeuwarden, waar de Proeftuin Sociale Benadering Dementie van start is gegaan. Specialisten ouderengeneeskunde doen het diagnostisch onderzoek in de thuissituatie. Ook het gesprek over de ziekte wordt ‘gewoon’ gevoerd aan de keukentafel van de patiënt. De begeleiding daarna is gericht op het alledaagse leven. Handvatten in de omgang met dementie voor de patiënt en zijn naasten. Helpen zoeken naar perspectief, naar datgene wat nog wel kan. Het neemt de pijn van dementie niet weg, maar het voorkomt wel dat mensen met lege handen achterblijven.

Hugo van der Wedden is medisch socioloog, onderzoeker en publicist. Hij is projectleider van diverse ondersteuningsvormen in de Proeftuin Sociale Benadering Dementie, om zo het effect ervan te onderzoeken op het welzijn van mensen met dementie en hun naasten.

Deze column verscheen eerder in Denkbeeld, een populair-wetenschappelijk opinieblad waarin de mens met psychogeriatrische problemen centraal staat (uitgever: Bohn Stafleu van Loghum )

Geen reacties op "Dementie en de dokter"

    Plaats een reactie

    Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd