Het levensverhaal als leidraad

Anita Boonstra werkt als teamcoach bij Berchhiem, waar mensen met dementie kleinschalig kunnen wonen. Hier speelt het levensverhaal van de bewoners een belangrijke rol: ‘We kijken naar de mens achter de dementie.’

‘Ik werk al sinds mijn zeventiende met mensen met dementie en heb heel wat gezien. Er is in de loop der jaren veel ten goede veranderd. Vroeger kwamen mensen toch vooral terecht in een grote instelling waar dan de deur achter hen in het slot viel. Wie te veel drukte maakte, kreeg een pilletje. We werken hier huiskamergericht, wat we in steeds meer aspecten van het dagelijks leven laten doorwerken. We laten mensen waar mogelijk bijvoorbeeld zelf koken en laten bewoners veel meer bewegen.’

Samen naar de markt
‘Ook betrekken we de familie sterk bij de zorg. Familieleden kunnen hier met hun vader of moeder koffie drinken of samen koken. Voor sommige mensen is dat wat onwennig. Ze vragen dan bijvoorbeeld wanneer het bezoekuur is. Zo werken we hier niet. We proberen zo veel mogelijk het gevoel mee te geven van thuis zijn. Bij iemand thuis is er toch ook geen bezoekuur. Ik probeer familieleden op hun gemak te stellen en zeg ook altijd dat ze gewoon de dingen kunnen blijven doen die ze gewend waren te doen. Ging u op vrijdag altijd met uw vader naar de markt? Dan gaat u daar toch gewoon mee door. Dat soort dingen. Deze manier van werken vraagt ook wel wat van de medewerkers, de persoonlijk begeleiders (Pb’er). Je werkt hier omdat je ervoor kiest. Niet omdat je de hypotheek moet betalen. Een Pb’er is de spin in het web, die bestiert soms wel een groep van elf mensen. Toen we in Berchhiem overgingen op kleinschalig wonen, hebben we daarover met alle medewerkers uitgebreid gesproken.’

Appeltaart bakken
‘Kleinschalig wonen moet ook maar net passen bij de bewoners. Het klinkt allemaal heel warm en gezellig, zo in de huiskamer. Maar ik heb ook gezien dat mensen eenzaam kunnen zijn in een groep. Dan zoek je naar wat iemand nodig heeft. We hadden hier een vrouw die heel kunstzinnig was. Ze liep maar te dwalen en voelde zich duidelijk ontheemd. De muziek die andere bewoners mooi vonden, sprak haar absoluut niet aan. We hebben ons verdiept in haar achtergrond. Zo ontdekten we dat ze graag schilderde en dat ze van de Rolling Stones hield. Door haar dat aan te bieden, werd ze veel gelukkiger.

Als je het levensverhaal van iemand kent, kun je daarop inspelen. Samen met sfeer van vertrouwdheid en huiselijkheid bied je mensen iets waarvan ze opknappen. Je zet een vrolijk muziekje op en bakt met elkaar een appeltaart. We hebben mobiele logeerbedden gekocht, dus familieleden kunnen af en toe blijven slapen. We hebben natuurlijk vaak te maken met sterfgevallen. Dat heeft grote invloed op de bewoners en we maken het dan ook bewust bespreekbaar. We bieden de mogelijkheid dat mensen worden opgebaard in hun eigen slaapkamer. Buiten de kamer zetten we altijd een condoleanceboek met de foto van de overledene en een kaarsje.’

Achtste bewoner
‘Bezuinigingen in de zorg maken het wel moeilijk om deze manier van werken vol te houden. Overdag wordt dan een woning gesloten, onbegrijpelijk. Stel je voor, je wordt wakker in je eigen bed en dan moet je de dag doorbrengen bij de buren. Voor deze groep mensen is dat toch niet te doen. En natuurlijk die druk van de inspectie. Alles moet je registreren en controleren. Een bezoeker merkte eens op dat hij vond dat de achtste bewoner te veel aandacht kreeg. Daarmee bedoelde hij de computer waarop we alles bijhouden. Het opvolgen van de regels gaat ten koste van de bewoners.’

Levensboek
‘Maar ondanks dat vind ik dat we er hier nog altijd goed in slagen aan te sluiten bij de belevingswereld van de bewoners. We kijken foto’s met de mensen, laten ze vertellen over vroeger. Daarvoor schakelen we ook wel vrijwilligers of stagiairs in. Met de familie stellen we een soort levensboek op. Als je weet hoe iemand was en wat diegene heeft meegemaakt, kun je het huidige gedrag vaak beter plaatsen.’

1 Reactie op "Het levensverhaal als leidraad"

Plaats een reactie

Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd