‘Het ontlasten van de mantelzorger neem ik graag op me’

Mevrouw Bakker heeft vasculaire dementie met een mengbeeld van alzheimer. Haar man verzorgt haar met heel veel liefde, maar dat valt hem steeds zwaarder. Zorgverlener Hilda probeert hem te ontlasten.

‘Ik kom al een jaar bij meneer en mevrouw Bakker over de vloer. Een tijdje terug was mevrouw Bakker bij de geriater. Hij vertelde haar dat het goed met haar gaat en dat ze voorlopig niet meer bij hem langs hoeft te komen. Mevrouw begreep hieruit dat ze genezen was verklaard. Sindsdien wil mevrouw er niet aan dat ze dementie heeft. Ze is gezond.’

In haar waarde
‘Ik vertel haar niet dat ze wél alzheimer heeft. Wat dat betreft laat ik haar in haar waarde. Maar dat ze dementie heeft, is wel duidelijk. Ze vergeet de dagelijkse dingen, weet niet meer hoe dingen werken. Wanneer ik ’s morgens bij haar kom, heeft ze haar gezicht gewassen en dan is het voor haar idee allemaal klaar, terwijl ze nog gekatheteriseerd moet worden en haar medicatie moet krijgen. Vervolgens wil ze alleen maar weg. Op pad met haar man, langs familie of gezellig toeren door Friesland.’

Onrust
‘Die onrust komt door haar medische achtergrond. Mevrouw Bakker heeft vijftien jaar lang last gehad van haar stuitje. Ze kon amper liggen en zitten. Vorig jaar is ze geopereerd en heeft ze een nieuwe heup gekregen. De pijn is weg, en nu wil ze “haar jaren inhalen”. Ze heeft nu dus een enorme drang om op pad te gaan, en is tegelijkertijd ongeremd door haar ziekte.’

Tût op de holle
‘Meneer Bakker verzorgt zijn vrouw. Hij weet dat ze ziek is en dat het niet meer goed komt. Dat zij zelf vindt dat ze niet ziek is, accepteert hij. Meneer is dol op mevrouw. Het is soms zo kostelijk om dit echtpaar samen te zien. Dan komen ze elkaar tegen in de keuken terwijl ik met haar bezig ben, en dan krijgt ze weer een tût op de holle (kus op haar hoofd) van hem. Prachtig.’

Moe
‘Maar ik zie ook dat meneer het zwaar heeft met de zorg. Vooral omdat mevrouw zo onrustig is. De onrust begint ’s morgensvroeg al. Wanneer ik haar uit bed haal, ligt hij vaak nog te slapen. Dan fluister ik dat we hem niet wakker moeten maken, maar mevrouw vindt dan dat hij er ook uit moet. Tien minuten later hoor ik meneer Bakker dan naar beneden komen en op de bank ploffen. Ik zie dat hij moe is, terwijl hij net een hele nacht heeft geslapen.’

Moeilijk nee zeggen
‘Meneer kan moeilijk nee zeggen, want hij wil er zo graag voor haar zijn. We hebben al een keer geprobeerd aan te geven dat hij wat vaker nee mag zeggen als het hem lichamelijk te veel wordt. Dat hij zijn grenzen moet aangeven. “It giet wol”, zegt hij dan in het Fries. Hoewel hij duidelijk aangeeft dat hij wel tevreden is met hoe het gaat, zie ik hem veranderen. Wanneer mevrouw naar de dagbesteding gaat twee keer per week, gaat hij slapen om weer op krachten te komen. Hij ziet er niet alleen moe uit, hij zorgt ook steeds minder goed voor zichzelf. Dat vind ik moeilijk om te zien. Aan de andere kant zie ik ook hoe fijn zij het samen hebben, en met hoeveel liefde hij alles voor haar doet. Niet alleen maar in goede tijden, maar ook juist in de slechtere tijden. Ze stralen liefde uit.’

Rust zoeken
‘Om meneer meer te ontlasten ben ik op zoek gegaan naar activiteiten in de buurt waar zij samen heen kunnen gaan. Bijvoorbeeld handwerken, een bingomiddag of een etentje. Activiteiten waar ook mensen zonder indicatie terecht kunnen. Wanneer mevrouw dan weer onrustig is en weg wil, kan meneer haar daar naartoe brengen en zelf ook blijven. Hoeven ze niet dwars door Friesland te toeren en komen ze allebei wat tot rust.’

Ontlasten
‘Wij zijn er voor de zorg voor mevrouw. Maar we mogen meneer niet uit het oog verliezen. We moeten zuinig zijn op de mantelzorger. En die taak om de juiste balans te vinden tussen de zorg voor mevrouw en het ontlasten van de mantelzorger, neem ik graag op me.’

Zie eerst de mens, dan de dementie
Wat ik belangrijk vind, is dat wij als zorgverleners de mantelzorger goed in de gaten houden om ze te behoeden voor overbelasting. En wat degene met dementie betreft: verdiep je in wie ze zijn en in hun achtergrond. Wat voor werk deden ze vroeger, wat zijn hun normen en waarden. Ook rust en regelmaat is belangrijk bij iemand met dementie. Daarom is het fijn als zorgverleners bij één persoon allemaal dezelfde werkwijze en benadering hanteren. En het belangrijkste: zie eerst de mens, en dan de aandoening. Daarbij is het fijn als zorgvrager en mantelzorger zo veel mogelijk zelf de regie kunnen houden. Ik stuur alleen bij als het nodig is, en altijd op een respectvolle manier.’

Geen reacties op "‘Het ontlasten van de mantelzorger neem ik graag op me’"

    Plaats een reactie

    Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd