‘Kijk verder dan het protocol’

Bart Meijman werkt als huisarts in Amsterdam en richtte in 2012 samen met gelijkgestemden de beweging Optimale zorg – Dappere Dokters op. Hij pleit voor zorg, waarbij de persoon en niet de ziekte centraal staat.

‘Veel huisartsen zijn erg voorzichtig met het stellen van de diagnose dementie. Ik denk dat ze het gevoel hebben dat ze er onvoldoende kennis van hebben. Ze verwijzen een patiënt daarom liever door naar de geriater. Ik ben daar lang niet altijd voorstander van. Specialisten hebben nogal eens de neiging om verder te kijken dan praktisch gezien nodig is. Dan halen ze er bijvoorbeeld een cardioloog bij en wordt iemand helemaal binnenstebuiten gekeerd. Dat is niet prettig voor de patiënt, het kost meer  geld en het levert meestal niks op.’

Benoemen
‘Ik stel de diagnose dementie meestal zelf, behalve bij jongere mensen. Praktisch verandert er daarmee niet zo veel, er is immers geen duidelijk bewezen effectieve therapie die dementie remt. En ik denk dat het voor de meeste partners ook niet als een verrassing komt. Heeft een partner de ziekte nog niet herkend, dan is het ook belangrijk om het te benoemen. Dan kun je uitleggen wat het betekent, dat het belangrijk is om anders te reageren op het gedrag van de partner.’

Wegcijferen
‘Ik vind het onvoorstelbaar om te zien wat sommige partners kunnen verzetten, hoe ze zichzelf kunnen wegcijferen. Ik denk dat dat het karakter is. Daarbij zijn veel oudere mensen terughoudend om vreemden te laten komen voor lichamelijke verzorging. Wij hadden een stel van ruim in de tachtig. Die man had dementie, zat in een rolstoel en kon niet meer praten en zelf eten. Zij verzorgde hem voor het grootste deel zelf, dag in dag uit, jaar in jaar uit. Ze hadden elkaar als pubers tijdens de oorlog ontmoet, ze wilde hem daarna nooit meer laten gaan. Zo mooi.’

Niet iets om trots op te zijn
‘Hier in Amsterdam is de helft van de mensen met dementie alleenstaand. Die gaan niet zelf naar de dokter. Ik ben vaak blij verrast om te zien hoeveel de buurt mensen toch in de gaten houdt. Desondanks raken ze vaak toch in een isolement. Daar maak ik me zorgen over. Relatief gezien heb je niet veel last van mensen met dementie, die komen gewoon hun huis niet uit. Maar in humanitaire zin is het niet iets om trots op te zijn. Er wordt van burgers verwacht dat ze de handschoen oppakken. Dat gebeurt ook wel, maar het is belangrijk om deze initiatieven professioneel te ondersteunen. Regelmatig komen organisaties bij ons dat ze vrijwilligers hebben die willen helpen. Hele mooie initiatieven, maar het loopt bijna altijd stuk.’

Je maakt mensen ziek
‘Het draait te veel om geld. We zitten wat betreft de zorg voor kwetsbare ouderen  in én een kanteling én een bezuiniging. In schril contrast daarmee staan de enorme bedragen die we uitgeven aan preventieve screenings, zoals bevolkingsonderzoeken. Ik vind dat we daarin doorslaan. We constateren potentiële ziektes. Daarmee maak je mensen ziek, ook een groep die nooit last van die ziekte gehad zou hebben. Mensen gaan zich soms zorgen maken om iets terwijl ze optimaal functioneren en er misschien ook nooit aan doodgaan. Tegelijkertijd sterven er soms mensen aan complicaties die zich voordoen bij de uitvoer van preventieve onderzoeken.’

Zelf verantwoordelijkheid nemen
‘Het is makkelijk om minister Schippers de schuld te geven van alles wat er gebeurt in de zorg, maar een aantal zaken valt haar niet te verwijten. Daar moeten wij als dokters onze verantwoordelijkheid nemen. Stel: ik kom bij een mevrouw van 82, ze is benauwd en koortsig; ze heeft me wel eens verteld dat het leven voor haar eigenlijk niet meer zo hoeft. Het is vrijdagmiddag, ik heb plannen en wil eigenlijk naar huis, maar die vrouw kan hier niet zo blijven. Dan heb ik twee keuzes: ik kan haar medicatie voorschrijven en de apotheek vragen om te bezorgen, haar zoon bellen of hij wil komen, thuiszorg regelen, en natuurlijk de verschillende opties en alle mogelijke  gevolgen met mevrouw bespreken. Daar ben je zo een tijd mee bezig. Of ik kan zeggen: ik denk dat het een longontsteking is, ze kan het beste naar het ziekenhuis. Even bellen, wachten op de ambulance, vrouw weg, ik kan naar huis. Die vrouw komt dan in het ziekenhuis, dan komt de jongste assistent en die denkt: 82 jaar, longontsteking, o jee. In no time ligt ze dan op de medium care, waar de volgende specialist klaarstaat. Die vrouw verliest totaal de regie over wat ze nog zou willen en het kost zo duizenden euro’s extra. Goede, gedegen keuzes maken, daar staan we voor bij Dappere Dokters.’

Verder kijken dan het protocol
‘Dapperheid is natuurlijk niet roekeloosheid of stoerheid, daar heeft het niets mee te maken. Uiteindelijk gaat het om optimale zorg. Om optimale zorg te kunnen bieden is soms een dokter nodig die een beetje dapper is. Een dokter die verder kijkt dan wat het protocol voorschrijft. Dat is best lastig in onze maatschappij. Een fout maken betekent in Nederland liefst publiekelijk bashen, vragen stellen in de Kamer, de Kamer spreekt de inspectie aan, en weer een regel erbij. We draven door.’

Geen reacties op "‘Kijk verder dan het protocol’"

    Plaats een reactie

    Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd