‘Mensen met dementie verdienen Wiesje’

In 1999 overleed Gerda Havertongs moeder, Wiesje Havertong-Nooitmeer. Haar moeder had dementie. Passende zorg bleek in Suriname niet voorhanden. Voor Gerda aanleiding om stichting Wiesje op te richten: een kenniscentrum, dagopvang en op 20 oktober opent de eerste woonunit voor mensen met dementie in Suriname. 

‘Mijn ouders wonen in Suriname. In 1993 waren ze hier voor mijn bruiloft. Ik vroeg mijn moeder of ze alsjeblieft een ei voor me wilde bakken. Ik holde naar beneden, en zag haar bij het fornuis staan. Ze keek me aan met een rare blik en zei: “Hoe bak je ook alweer een ei?” Ik reageerde: “Ah mama, ik heb geen tijd voor grapjes! Laat maar.” En ik ben weggegaan.’

Kinsie
‘Het is een beeld dat ik eigenlijk niet meer wil oproepen, het doet nog altijd zeer. Ik had nooit aan dementie gedacht. Mijn vader ook niet. Dementie is wel bekend in Suriname. Dat wordt daar kinsie genoemd, kinds, eigenlijk. Maar mijn vader heeft die link niet gelegd, omdat hij nooit iemand in de beginfase gezien had. Uiteindelijk heeft hij alarm geslagen toen mijn moeder acht uur lang zoek was. Ze vonden haar ergens aan de rand van Paramaribo, in een bosje op zoek naar haar slippers, volgens haar ook op weg naar haar zus. We haalden haar uit Paramaribo, aangezien de artsen daar niet wisten wat haar mankeerde.  Na onderzoek in Nederland bleek zij te lijden aan een acute vorm van dementie.’

Je angst niet meer delen
‘We hebben toen de hele familie bij elkaar geroepen om het mijn moeder te vertellen. Ik weet niet of het ooit is overgekomen. We waren verschrikkelijk verdrietig, want we dachten dat mijn moeder met ons zou praten. Wat ze voelde, wat het met haar deed… maar zo ging het niet. Ze luisterde en keek uitdrukkingsloos voor zich uit. Het ergste aan dementie is dat het je geestesleven raakt. Je kunt niet meer vertellen, je kunt je angst en hoop niet meer delen – als je die nog hebt. Je kunt geen vragen meer stellen. Mensen praten óver je, en niet meer mét je. Het deed heel erg zeer om mijn moeder zo te zien. Ze heeft niet geleden, denk ik. Overtuigd ben ik ervan dat ze de heldere momenten graag langer wilde vasthouden. Ik zag dikwijls het leed in haar ogen, de verwarring. Maar even later zag ik haar weer staren… weg in die wereld, waar ze net even uitgestapt was. Ontluisterend.’

De verlossing
‘Uiteindelijk heeft mijn vader twee jaar voor mijn moeder gezorgd, dag in dag uit. Hij wilde geen hulp. Uiteindelijk ging hij akkoord om haar te laten opnemen. Wij dachten dat we het beste verpleeghuis hadden uitgekozen. Dat bleek echt niet zo te zijn. Het ging toen heel slecht met haar, maar het was mijn vader die het eerst overleed. Hij was nooit ziek. Ik was totaal de kluts kwijt. Dat vertrouwen van de verlossing is de dood, dat had ik voor mijn moeder kunnen aanvaarden, maar mijn vader…’

Een soort licht
‘Precies een jaar later overleed ook mijn moeder. Ik lag in bed, huilde als een kind. Toen was het  alsof er een soort licht in de kamer kwam en opeens wist ik het! Ik wekte mijn echtgenoot, en zei: “Het was helemaal licht in de kamer! Ik ga een huis bouwen in Suriname, speciaal voor mensen met dementie.” Mijn echtgenoot zei droogjes: “Ga nu dan maar slapen, Gerda.” Ik denk dat die mensen elkaar, ik weet niet of ik het aanvoelen kan noemen, maar ik denk dat ze samen iets hebben… De volgende morgen ben ik direct begonnen. Maar dat was makkelijker gezegd dan gedaan.’

Praten over dementie
‘Tot voor kort werden mensen met dementie in Suriname opgenomen in een psychiatrische inrichting. Het werd gezien als een psychische ziekte. Nu beginnen mensen er anders tegenaan te kijken, ook dankzij onze stichting Wiesje. We hebben er een kenniscentrum en dagopvang geopend. We proberen een nieuwe standaard te ontwikkelen voor de benadering en zorg van mensen met dementie. Die kennis willen we delen met iedereen die ermee te maken heeft: mensen met dementie, mantelzorgers en mensen in de zorg.’

Bedelen, bedelen, bedelen
‘Op 20 oktober 2015 gaat eindelijk dan ook de eerste woon-unit open. Vijftien jaar hebben we erover gedaan. Wiesje heeft geen kantoor met secretaris, we zijn allen vrijwilligers met een baan erbij, het hart op de juiste plek en we zijn doorzetters. No guts no glory! Nog een hoofdgebouw en drie units te gaan… Het allerbelangrijkste van dit project is dat je mensen hebt die er in geloven. En geld natuurlijk. Elk jaar organiseren we een brunch of een gala om geld in te zamelen. Elk jaar is het bedelen, bedelen, bedelen. Ik ben nu aan het denken hoe we op een andere manier aan geld kunnen komen, want we hebben dat geld nodig.’

Het lot
‘Ik geloof heel erg in een lot, maar dat wil niet zeggen dat je achterover kunt leunen. Je moet laveren. Ik had nooit gedacht dat ik in Suriname iets zou neerzetten wat te maken heeft met gezondheidszorg. Nu ben ik daar al vijftien jaar mee bezig. Als mijn moeder nog geleefd had zou ze vast gezegd hebben: “Gerda, laat het maar. Het is te veel, het duurt te lang.” Zo zacht was ze, mijn moeder. Maar ik vind dat mensen met dementie dit verdienen. Het gaat niet om hoe oud je wordt, maar om hoe je oud wordt.’

www.wiesje.nl

 

3 Reacties op "‘Mensen met dementie verdienen Wiesje’"

  • comment-avatar
    Eurlien Hira 30 oktober 2015 (08:59)

    Beste mw. Havertong,
    Ik herken uw verhaal. Ik heb zelf een aantal jaren als ziekenverzorgende in een verpleeghuis in Den Haag gewerkt. Om gaan met geriatrische demente mensen is een vak apart. Al doende leer je als verzorgende, mantelzorger, familie omgaan met de mens die het niet meer weet. Iedere dag is anders, ieder moment is anders. Een maal 24 uur heeft de persoon hulp, aandacht, zorg en liefde nodig. Mijn petje af voor iedereen die dagelijks overal werkt op een pg-afdeling of thuis. Het werk moet beter gewaardeerd worden waardoor het voor jongeren weer aantrekkelijker wordt in de zorg te werken. Ook financieel bedoel ik. In de jaren 80 stond je met 12 personen overdag op een afdeling, nu is dat veel en veel minder,terwijl er steeds meer zorg nodig is voor demente bewoners.

  • comment-avatar
    Gerard van Berlo 19 oktober 2015 (13:25)

    Gerda: Heel veel bewondering heb ik voor jou,en zeker als ik zie wat voor tijd en geduld je er in gestoken hebt.

  • comment-avatar
    Contact Clown Doeke 19 oktober 2015 (11:52)

    Gerda,
    Wat heb je dit prachtig beschreven en wat een goed initiatief.
    Ook mijn moeder was langere tijd ziek en heb ik na haar overlijden gezocht naar een groter en nuttig doel in mijn leven.

    Ik heb daarop een opleiding gevolgd en ben nu Contact Clown Doeke. Een contact clown in de zorg die speelt voor kinderen maar ook volwassenen met een verstandelijke en/of meervoudige beperking.
    Heel vaak speel ik ook voor volwassenen met een vorm van dementie.

    Ik bewonder je inzet en wens je heel veel succes en wie weet……komen we elkaar nog eens tegen?

    Lieve groetjes
    Annet Bouwmans
    Contact Clown Doeke

    http://www.contactclowndoeke.nl
    contactclowndoeke@gmail.com

Plaats een reactie

Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd