Teder contact met een vreemdeling

Als adviseur, trainer en coach in de zorgsector heeft Lies Wittenberg regelmatig contact met mensen die met dementie te maken hebben. Hier beschrijft ze een moment van intiem contact tijdens een toevallige ontmoeting met een dame in een verpleeghuis.

‘Vanmorgen kwam ik in een gang van een willekeurig verpleeghuis een vreemdeling tegen. Een klein vrouwtje stond onzeker voor de spiegel in de badkamer. Vanuit de deuropening vroeg ik: “Lukt het?” Ze keek niet om, maar zag me in de spiegel en zei iets wat ik niet kon verstaan. Daarna sprak ze tegen haar spiegelbeeld en aaide de oudere mevrouw die tegenover haar stond over haar wang. Het beeld ontroerde me en ik liep daarom naar haar toe, de badkamer in. Nog steeds draaide ze zich niet om en zo hadden wij via de spiegel oogcontact, terwijl ik naast haar stond. Toen ik mijn gezicht naar haar toe draaide, deed zij dat ook. Met haar verbaasde reactie “Hey, nog een!” liet ze me glimlachen en deed ze mij in een fractie van een seconde aan mijn eigen dementerende oma van vroeger denken. De tranen prikten in mijn ogen. Zij zag mijn ontroering en nam mijn gezicht in haar handen, zoals alleen een moeder doet met haar kind. Het contact met deze vreemdeling was zo intens en tegelijkertijd zo intiem, dat het leek of ik een klein inkijkje in haar ziel kreeg en zij in de mijne.’

Oprecht
‘Dementie is een ontluisterende ziekte: Als jouw moeder jou niet meer herkent of wanneer je jezelf in de spiegel niet meer herkent. Als je niet meer weet waar je bent en je jezelf totaal ontheemd voelt. Wanneer je niet meer weet wat de dag van gisteren je bracht en je alleen in het moment van nu leeft. Maar zelfs dan ben je nog steeds in staat de ander te raken en te ontroeren. Dagelijks ervaar ik in mijn werk met dementerenden een contact dat heel oprecht en puur is. Ondenkbaar dat ik zo’n moment met een willekeurige gezonde vreemdeling zou kunnen ervaren!’

5 Reacties op "Teder contact met een vreemdeling"

  • comment-avatar
    Eva de Lange 15 juni 2015 (23:16)

    Het was de nacht van vrijdag op zaterdag 29 september 1990, de laatste nacht van mijn stervende moeder. Ik was alleen met haar en bang, doodsbang. Ze had duidelijk pijn, lag te kermen in haar bed: een stem die ik bijna 10 jaar niet gehoord had. Ik zei af en toe iets liefs, zong zachtjes wat of trok de warme deken nog eens op. Het kostte me moeite haar over de bol te aaien of over haar wang, want zo gingen we thuis niet met mekaar om. Bovendien was ze al jaren verkrampt en verschrompeld tot een geestloos wrak. Emotioneel stond ik al ver van haar af.
    Maar wat ik niet kon, kon de nachtzuster wel: ze vouwde haar handen om mijn moeders klagende hoofd, bracht haar gezicht heel dichtbij en troostte haar: “Ach vrouwtje toch, heb je het zo moeilijk nu, zoveel pijn ? Het duurt nu niet lang meer, hoor !” Zo’n innig gebaar: onbetaalbaar !
    Ik weet het nog als de nacht van gisteren en ook dat die zuster zwanger was, zo te zien een maand of 5. Ook dat maakte voor mij het loslaten van mijn moeder makkelijker: het leven gaat door en sterven hoort daarbij. Mijn moeder ging dood en dat was goed zo. Na 15 jaar dementie waarvan 10 opgenomen was haar tijd gekomen. Eindelijk.
    Ze lag thuis opgebaard en de honderden mensen die kwamen condoleren brachten met hun verhalen mijn moeder weer tot leven, gezond en wel: ze was weer even helemaal terug, op haar eigen plek, thuis, bij ons, net als vroeger.Het was af en toe weer bijna net zo gezellig !
    Leven doe je en moe je niet alleen, sterven ook niet.
    In een verpleeghuis net zo min als thuis.
    En leve de professional !

  • comment-avatar
    Eva de Lange 15 juni 2015 (23:16)

    Het was de nacht van vrijdag op zaterdag 29 september 1990, de laatste nacht van mijn stervende moeder. Ik was alleen met haar en bang, doodsbang. Ze had duidelijk pijn, lag te kermen in haar bed: een stem die ik bijna 10 jaar niet gehoord had. Ik zei af en toe iets liefs, zong zachtjes wat of trok de warme deken nog eens op. Het kostte me moeite haar over de bol te aaien of over haar wang, want zo gingen we thuis niet met mekaar om. Bovendien was ze al jaren verkrampt en verschrompeld tot een geestloos wrak. Emotioneel stond ik al ver van haar af.
    Maar wat ik niet kon, kon de nachtzuster wel: ze vouwde haar handen om mijn moeders klagende hoofd, bracht haar gezicht heel dichtbij en troostte haar: “Ach vrouwtje toch, heb je het zo moeilijk nu, zoveel pijn ? Het duurt nu niet lang meer, hoor !” Zo’n innig gebaar: onbetaalbaar !
    Ik weet het nog als de nacht van gisteren en ook dat die zuster zwanger was, zo te zien een maand of 5. Ook dat maakte voor mij het loslaten van mijn moeder makkelijker: het leven gaat door en sterven hoort daarbij. Mijn moeder ging dood en dat was goed zo. Na 15 jaar dementie waarvan 10 opgenomen was haar tijd gekomen. Eindelijk.
    Ze lag thuis opgebaard en de honderden mensen die kwamen condoleren brachten met hun verhalen mijn moeder weer tot leven, gezond en wel: ze was weer even helemaal terug, op haar eigen plek, thuis, bij ons, net als vroeger.Het was af en toe weer bijna net zo gezellig !
    Leven doe je en moe je niet alleen, sterven ook niet.
    In een verpleeghuis net zo min als thuis.
    En leve de professional !

  • comment-avatar
    Anne 4 juni 2015 (18:18)

    Ontroerend verhaal, zo oprecht, zo uit het hart!

  • comment-avatar
    ria maas 16 april 2015 (14:27)

    en als aanvulling op mijn reactie,
    iemand met dementie ziet je nog wel als mens en je stem en uitstraling zijn heel belangrijk, niet of je als persoon herkend wordt maar dat is voor familie heel moeilijk, ze blijven hun vader/moeder/vrouw of man zien en die bestaat niet meer

  • comment-avatar
    ria maas 16 april 2015 (14:23)

    mooi moment, als je elkaar als mens blijft zien en alle verwachtingen laat varen is er nog heel veel contact mogelijk

Plaats een reactie

Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd