Verlies en veerkracht

Als Milou, Farah en Fallon meneer Haas (niet zijn echte naam) thuis interviewen over zijn leven vóór en na de diagnose dementie, verandert hun beeld van deze ziekte voorgoed. Eerder deelde Milou al een gedicht op de Dementie Verhalenbank over de ontmoeting. ‘Het was eigenlijk geen interview, maar een interessant gesprek’, vindt Farah. De studentes schrijven er een uitgebreid verslag over, wat hier kort is samengevat.

Ruim drie jaar geleden krijgt meneer Haas (65) te maken met de eerste symptomen die duiden op méér dan wat vergeetachtigheid. ‘Kortsluiting in mijn hoofd’, zo omschrijft de gepensioneerde gas- en elektra-inspecteur (65) het zelf. Hij is met vervroegd pensioen en woont met zijn vrouw in een eengezinswoning in Haarlem. Nog steeds kan hij maar moeilijk accepteren dat hij dementie heeft. Zijn vrouw lijkt een modus te hebben gevonden om met de dementie van haar man om te gaan. In het begin was dat wel anders; dan reageerde ze volgens meneer Haas vaak kribbig als hij weer eens iets vergat wat ze hem gevraagd of verteld had.

Relaties veranderen
Met zijn jongste dochter heeft hij gelukkig nog steeds een goed contact, maar zijn andere dochter en zoon laten minder van zich horen. Daar is hij niet blij mee, maar naar eigen zeggen heeft hij dit geaccepteerd. Hij is dol op zijn kleinkinderen. Hij heeft jaren op ze gepast, maar tot zijn verdriet gaat dat nu niet meer.

Vrienden nemen steeds meer afstand, voelt meneer Haas. Hij denkt dat ze niet weten hoe ze met zijn dementie moeten omgaan. Erover praten met hen lukt niet. Naast de impact die zijn dementie heeft op zijn relaties met dierbaren moet meneer Haas ook omgaan met zijn steeds verder afnemende zelfstandigheid. ‘Over alle gevolgen van mijn dementie kan ik heel verdrietig zijn, dat mogen jullie best weten’, vertrouwt meneer Haas de studentes toe. Het maakt dat hij zich soms erg eenzaam voelt. Dan denkt hij na over de zin van het leven.

Over de manier waarop hij zou willen dat zijn omgeving met hem omgaat, is meneer Haas heel duidelijk, schrijft Milou. ‘Hij wil behandeld worden als een normaal mens. Gewoon zoals mensen met elkaar horen om te gaan. Meneer Haas wil niet dat mensen uit zijn omgeving anders tegen hem doen of hem mijden. Vooral inlevingsvermogen vindt hij heel belangrijk, want feedback geven op het gedrag van mensen doet hij niet graag. Dat willen ze niet, denkt hij.’

De toekomst
Meneer Haas ziet en voelt zichzelf veranderen, vertelt hij. ‘Een paar jaar geleden was ik nog een grote, sterke vent. Dat is nu wel anders.’ Hij ziet ontzettend op tegen de fase waarin zijn dementie vergevorderd is. Het lijkt hem vreselijk om zijn vrouw niet meer te herkennen. Hoewel zijn vergeetachtigheid, zoals hij het omschrijft, momenteel aardig stabiel lijkt, merkt hij dat bijvoorbeeld zijn taalvaardigheid is afgenomen. Een brief schrijven lukt hem niet meer.

Zijn kracht haalt hij uit kleine dingen; proberen te genieten van wat hij nu nog kan, vooral met zijn jongste dochter en zijn kleindochter.

De studentes over de ontmoeting
Het gesprek met meneer Haas was een positieve ervaring voor Milou, Fallon en Farah. ‘We begonnen hem te interviewen, maar het werd al snel gewoon een interessant gesprek. Wat een levenservaring heeft deze man’, vindt Fallon. Farah is dat met haar eens: ‘Het was een leuke middag. Toen we binnenkwamen, stelde hij ons meteen op ons gemak. We kregen drinken en koekjes, en het gesprek ging vlotjes. Hij kon al onze vragen beantwoorden, al moest hij soms diep nadenken om op een goede zin te komen. Ook ik had eerlijk gezegd niet het gevoel dat we zaten te interviewen en ik denk meneer Haas zelf ook niet.’

Milou geeft duidelijk aan dat haar beeld van mensen met dementie is veranderd. ‘Voor dit project had ik nog maar weinig ervaring met dementie’, schrijft ze. ‘Tijdens mijn vorige stage in het ziekenhuis kreeg ik er zijdelings mee te maken, maar nu moest ik me echt verdiepen in dit onderwerp. We kregen er les over, maar juist ook door ons gesprek met meneer Haas kwam ik dingen te weten die ik tijdens mijn stage niet ben tegengekomen. We ontmoetten nu iemand met dementie in zijn thuissituatie in plaats van in het ziekenhuis of een verpleeghuis. Dat is toch heel anders. Hij zit niet tussen mensen met een psychogeriatrische achtergrond. Dat kan een voordeel zijn, maar ook een nadeel; aan de ene kant voelt hij zich nog “mens” en kan zijn eigen leven leiden, maar het kan ook eenzaam zijn. Mensen om hem heen begrijpen hem niet, waardoor hij mensen verliest. Interessant en indrukwekkend om te zien. Ik heb hier echt van geleerd.’

 

 

Geen reacties op "Verlies en veerkracht"

    Plaats een reactie

    Het e-mail adres wordt niet gepubliceerd